وبلاگ جار | Jaaar

آداب و رسوم “شـب یلــدا” در ایـــران پهنـــاور

ایرانیان نزدیک به چند هزار سال است که شب یلدا، آخرین شب پاییز را که طولانی‌ترین و تاریکترین شب در طول سال است، گرامی داشته و آیین و رسوم مختلفی را در هر خطه از ایران زمین در این شب به پا می‌دارند که هنوز برخی از آنها در بین هموطنان ما مرسوم است.

«جمشید کیومرثی» مردم شناس زرتشتی درباره یلدا می‌گوید:« نزد ایرانیان، زمستان به دو چله کوچک و بزرگ تقسیم می‌شود. چله بزرگ از اول دیماه تا 10 بهمن ماه را در بر می‌گیرد و از 10 بهمن به بعد را چله کوچک می‌گویند. یلدا، شب نخست چله بزرگ است.»

بنا به روایت او زرتشتیان در این شب جشن می‌گیرند و فدیه می‌دهند:« فدیه، سفره‌ای است که در هر خانه گسترده می شود و در آن خوراکی‌های مرسوم شب یلدا چیده می‌شود. زرتشتیان در این شب دعایی به نام «نی ید» را می‌خوانند که دعای شکرانه نعمت است. خوراکی‌هایی که در این جشن مورد استفاده قرار می‌گیرند، گوشت و 7 میوه خشک شده خام (لورک) را شامل می‌شوند. »

در خراسان واژه یلدا بکار برده نشده در تمام ادوار تاریخی تا آنجا که اسنادشفاهی و مکتوب وجود دارد شبچله یا چله نشینی بکار رفته و در این شب طولانی آیین های و مراسم های خاصی وجود داشته که شاید در سایر مناطق ایران کمتر مرسوم بوده است، به آن شب چراغانی یا شب چراغ می گفتند. از آنجا که هر میهمانی برای رفتن به شب‌نشینی، چراغی را همراه خود می‌برده و بدلیل فراوانی چراغ ها عبارت چهل چراغ که نشانه کثرت است بکار می‌بردند. یکی از آیین‌های ویژه شب چله در استان خراسان رضوی و خراسان جنوبی، برگزاری مراسم «کف زدن» است. در این مراسم ریشه گیاهی به نام چوبک را که در این دیار به «بیخ» مشهور است، در آب خیسانده و پس از چند بار جوشاندن، در ظرف بزرگ سفالی به نام «تغار» می‌ریزند. مردان و جوانان فامیل با دسته‌ای از چوب‌های نازک درخت انار به نام «دسته گز» مایع مزبور را برای ساعتها هم می‌زنند تا به صورت کف سفت درآید و این کار باید در محیط سرد صورت گیرد تا مایع مزبور کف و سپس سفت شود. خشک شده آن مانند گز اصفهان می شود. کف آماده شده در پایان با مخلوط کردن شیره شکر آماده خوردن شده و پس از تزیین با مغز گردو و پسته برای پذیرایی مهمانان برده می‌شود. در این میان گروهی از جوانان قبل از شیرین کردن کف‌ها مجاز هستند با پرتاب آن به سوی همدیگر و مالیدن کف به سر و صورت یکدیگر شادی و نشاط را به جمع مهمانان می‌افزایند.

در آذربایجان مردم هندوانه چله (چیله قارپوزی) می خورند و باور دارند که با خوردن هندوانه لرز و سوز و سرما به تن آنها تاثیری ندارد.

در اردبیل رسم است که مردم، چله بزرگ را قسم می‌دهند که زیاد سخت نگیرد و معمولا گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغز گردو و نخودچی و کشمش می‌خورند.

در گیلان هندوانه را حتما فراهم می‌کنند و معتقدند که هر کس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگی نمی‌کند و در زمستان سرما را حس نخواهد کرد. «آوکونوس» یکی دیگر از میوه‌هایی است که در این منطقه در شب یلدا رواج دارد و به روش خاصی تهیه می‌شود. در فصل پاییز، ازگیل خام را در خمره می‌ریزند، خمره را پر از آب می کنند و کمی نمک هم به آن می افزایند و در خم را می‌بندند و در گوشه‌ای خارج از هوای گرم اطاق می‌گذارند. ازگیل سفت و خام، پس از مدتی پخته و آبدار و خوشمزه می‌شود. آوکونوس ازگیل در اغلب خانه‌های گیلان تا بهار آینده یافت می‌شود و هر وقت هوس کنند ازگیل تر و تازه و پخته و رسیده و خوشمزه را از خم بیرون می‌آورند و آن را با گلپر و نمک در سینه کش آفتاب می‌خورند.

چه نیکوست که آیین کهن ایرانی را زنده بداریم و به نسل‌های بعد انتقال دهیم تا همواره جلوه‌گر فرهنگ غنی و رسوم زیبای ایران زمین باشیم.

2 سال از حضور جــــار در عرصه رسانه دیجیتال می‌گذرد و امروز به پشتوانه حمایت شما همراهان همیشگی، آغاز سومین سال فعالیت جـــــار را جشن می‌گیریم.

و از این فرصت استفاده می‌کنیم تا نهایت تقدیر و سپاس خود را از کاربران عزیز جــــار و مجموعه نشریات و صاحبان محتوا اعلام داریم که همواره با پشتیبانی و همکاری بی‌شائبه خویش، ما را در راه رسیدن به این مهم یاری کرده‌اند.

و مرور می‌کنیم برگی از افتخارات این حضور را :

1- حضور در چهارمین جشنواره وب ایران در سال 1390

   کسب تندیس ” بهترین ایده سال 90 ”
کسب تندیس ” بهترین سایت اخبار ”
کسب تندیس ” بهترین نسخه موبایل”

2- حضور در پنجمین جشنواره وب ایران در سال 1391

    مقام اول در گروه ” نشریات چاپی”
مقام اول ” بهترین ساختار”

3- حضور در جشنواره تلویزیون‌های هوشمند سامسونگ در سال 1391

     مقام اول در ” بهترین اپلیکیشن اطلاع رسانی”
مقام اول در ” بهترین ایده خبری”

4- کاندید دریافت جایزه بین‌المللی Deutsche Welle بهترین فعالان آنلاین در بخش

” خلاقیت آنلاین” در سال 1392

اگر نمی‌توانی بلوطی بر فراز تپه‌ای باشی، بوته‌ای در دامنه‌ای باش ولی بهترین بوته‌ای باش که در کنار راه می‌روید.

 اگر نمی‌توانی بوته‌ای باشی، علف کوچکی باش و چشم‌انداز کنار شاهراهی را شادمانه‌تر کن.

 اگر نمی‌توانی نهنگ باشی، فقط یک ماهی کوچک باش ولی بازیگوش‌ترین ماهی دریاچه!

« هر آنچه که هستی، بهترینش باش »

نسخه کامل نشریه “ اصفهان امروز” در اختیار کاربران جــــار قرار گرفت.

شما عزیزان می‌توانید از امروز 25 آذرماه به مدت یک ماه، نسخه کامل این نشریه را رایگان تهیه کنید.

درباره اصفهان امروز :

گروه رسانه‌ای اصفهان امروز فعالیت خود را از سال 1378 آغاز کرده و در سال 1385 عنوان نخستین روزنامه سراسری استان اصفهان را به خود اختصاص داد. این نشریه که علاقه‌مندان بسیاری را به خود جذب کرده است، انتشار نخستین نشریه ورزشی استان اصفهان به دو زبان انگلیسی و فارسی، انتشار ویژه‌نامه‌های موضوعی و ویژه‌نامه‌های شهرستانهای استان اصفهان و انتشار ماهنامه آیینه خانه را در کارنامه خود دارد.

مفتخریم اعلام کنیم، از این پس نسخه کامل روزنامه “همبستگی” در اختیار شما کاربران عزیز است و از تاریخ 13 آذر ماه به مدت یک هفته، می‌توانید این نشریه را رایگان تهیه کنید.

نسخه کامل نشریه روزان نیز از امروز 12 آذر ماه، به جمع روزنامه‌های قابل دانلود در جـــــار پیوست.

از این پس می‌توانید نسخه کامل این نشریه را در اختیار داشته باشید.

سامانه نشر الکترونیک جــــار امسال نیز پربارتر از هر سال، حضور خود را در نوزدهمین نمایشگاه بین‌المللی الکامپ اعلام می‌کند.

از شما همراهان همیشگی جــــار دعوت می‌شود از غرفه ما دیدن فرمایید و همگام با ما در جریان وقایع جــــاری باشید.

زمان : چهاردهم تا هفدهم آذر ماه 1392

مکان : نمایشگاه بین المللی تهران، سالن 41 ، غرفه 4117

پیرو درخواست کاربران عزیز، روش خرید نشریات در جــــار  دچار تغییراتی شد.

در این روش، پس از اتمام موفقیت‌آمیز فرآیند پرداخت شما، لیست نشریات خریداری شده به گونه‌ای در دسترس قرار می‌گیرد که بتوانید به راحتی برای دریافت آنها اقدام کنید.

 علاوه بر این، در صورتیکه در حین عملیات پرداخت تصمیم بگیرید نشریه‌ای را از سبد خرید خود حذف کنید، می‌توانید با انصراف از پرداخت و با بازگشت به سبد خرید، نشریه مورد نظر را حذف کرده و مجدد برای پرداخت لیست جدیدتان اقدام کنید.

دوستان عزیز جـــــار

نشریات افکار، جهان صنعت، گل و وطن امروز نیز به ما پیوستند. از این پس می‌توانید نسخه کامل این نشریات را در جـــــار تهیه کنید.

روزنامه  افکار

روزنامه  جهان صنعت

روزنامه  گل 

روزنامه  وطن امروز

در پی تقاضای شما عزیزان برای دسترسی سریع‌تر به بایگانی نشریات محبوبتان، از این پس می‌توانید به راحتی با استفاده از دسته‌بندی موضوعی که در طراحی جدید فهرست نشریات در اختیار شما دوستان عزیز قرار داده‌ایم، به آرشیو نشریات مورد نظر خود دسترسی داشته باشید.